Akcja otwarcia, przewietrzania i penetracji pola pożarowego P-5 w rejonie ściany C-3 w pokładzie 361 w KWK "Pniówek", przeprowadzona w dniach 15-18.02.2003r.
W wyniku zaistniałego w dniu 05.09.2002r. zapłonu metanu i powstania w jego następstwie pożaru w ścianie C-3 w pokładzie 361, po prowadzonej akcji ratowniczej, w dniu 13.09.2002r. utworzono pole pożarowe P-5, otamowane czterema tamami przeciwwybuchowymi zlokalizowanymi w:
- tama T-1 w chodniku C-3 w pokładzie 361,
- tama T-2 w pochylni C-1 w pokładzie 361,
- tama T-3 w przecince C-3 w pokładzie 361,
- tama T-4 w chodniku C-2 w pokładzie 361.
Wszystkie tamy wykonano jako korki o długości 3 m, wypełnione spoiwem szybkowiążącym Tekblend. Po utworzeniu pola pożarowego kopalnia w rejonie pola pożarowego realizowała program prac profilaktycznych zatwierdzony przez KRZG i okresowo aktualizowany na doraźnych posiedzeniach Zespołu ds. Zwalczania Zagrożenia Pożarowego poszerzonego o przedstawicieli jednostek naukowo-badawczych. Na podstawie analizy warunków gaszenia pożaru w zrobach ściany C-3 w pokładzie 361 Zespół stwierdził, że pożar został ugaszony i trwa stygnięcie środowiska byłego ogniska pożaru. W związku z tym podjęto decyzję o otwarciu, przewietrzeniu i penetracji pola pożarowego P-5.
Przygotowany plan akcji zakładał, m.in., że przed przystąpieniem do otwarcia pola pożarowego należy: na 24 godziny przed rozpoczęciem akcji ratowniczej uruchomić instalację odmetanowania rejonu pola pożarowego P-5, prowadzić analizę chemiczną składu ujmowanego odmetanowaniem gazu z rejonu pola pożarowego z częstotliwością 1 raz na zmianę, zabudować czujniki metanometrii i ceometrii automatycznej dla zdalnej kontroli parametrów wentylacyjnych w rejonie pola pożarowego, zainstalować najpóźniej na 2 doby przed akcją dwa chromatografy gazowe (do pomiarów składu powietrza w polu P-5), jeden w rozdzielni RDN-6, drugi w przekopie N-3 poziom 830m, na 24 godziny przed planowanym otwarciem rozpocząć analizy chromatograficzne z 5 istniejących linii pomiarowych.
Po spełnieniu wszystkich warunków kierownik akcji ratowniczej polecił w dniu 15.02.2003r. dokonać otwarcia przepustów tam przeciwwybuchowych tam T-1 i T-4. W związku z tym, o godzinie 8:10 otwarto pierwszy, a o godzinie 8:20 drugi przepust tamy T-4 (tama wylotowa), a o godzinie 9:22 otwarto przepust tamowy w tamie T-2 (tama wlotowa). Działania te pozwoliły na uzyskanie wydatku powietrza przepływającego przez pole około 500 m3/min wg pomiarów wykonywanych przed tamą wylotową T-4. O godzinie 14:12 otwarto przepusty tamy T-1 (tama wlotowa) uzyskując wydatek powietrza przez tę tamę około 320 m3/min. Od godziny 19:30 do godziny 7:30 dnia 16.02.2003r KAR ustalił 12-godzinny okres wyczekiwania, w którym to okresie przewietrzano i schładzano pole. O godzinie 20:25 KAR podjął decyzję o wysłaniu zastępu zawodowego pogotowia OSRG Bytom do chodnika C-3 w pokładzie 361 (chodnik nadścianowy), który miał za zadanie wykonać przegrodę wentylacyjną za ścianą C-3 (w miejscu zniszczonej tamy w dniu powstania pożaru) w celu zmniejszenia przenikania powietrza do zrobów ściany C-3, a tym samym ograniczenia dopływu tlenu do miejsca zlikwidowanego pożaru. Ponadto KAR polecił rozkręcić rurociąg p-poż w miejscu wykonywania ww. przegrody dla umożliwienia ewentualnego schładzania zrobów poprzez zalewanie zrobów wodą.
Z uwagi na stwierdzoną podczas penetracji ściany C-3 temperaturę wynoszącą 38 stopni Celsjusza na skrzyżowaniu ściany C-3 z chodnikiem C-4 w pokł. 361, KAR polecił zatłaczać wodę do zrobów ściany C-3 (podano 1000 m3 wody) poprzez rurociąg w chodniku C-3 w pokł. 361 oraz podjąć próbę uruchomienia sieci odmetanowania zrobów ściany C-3. W celu przyśpieszenia spadku temperatury powietrza wypływającego z przepustów w tamie T-4 KAR polecił uruchomić chłodnicę powietrza DV-290 zabudowaną w przekopie wznoszącym N-10, która została następnie połączona lutniociągiem elastycznym z przepustem tamowym w tamie T-3 (tama wlotowa). Następnie prowadzono wyłącznie prace mające na celu obniżenie temperatury powietrza w rejonie ściany C-3. W ramach tych prac:
- wykonano tamę wentylacyjną płócienną w chodniku C-4 (chodnik podścianowy) za frontem ściany w odległości 2m od linii zawału,
- zabudowano w ścianie C-3 w odległości ok. 10m od skrzyżowania z chodnikiem C-4 wentylator powietrzny WLP-400 z odcinkiem lutniociągu elastycznego wyprowadzonego do chodnika C-4,
- podłączono do rurociągu sprężonego powietrza odcinek węża o 50mm i skierowano strumień chłodnego, sprężonego powietrza w kierunku pochylni C-1 w pokł. 361,
- wznowiono podawanie wody do zrobów ściany C-3 z wydajnością 90 m3/godz.
Na zmianie trzeciej, dnia 17.02.2003r. zdemontowano zawarcia komór kompensacyjnych przy T-1 i T-2 oraz kontynuowano wtłaczanie wody do zrobów ściany C-3. Podawanie wody zakończono o godzinie 715 po podaniu 1025 m3 (łącznie podano 2025 m3).
W dniu 18.02.2003r. KRZG zwołał posiedzenie Zespołu ds. Zagrożenia Pożarowego poszerzonego o przedstawicieli Przedsiębiorcy, jednostek naukowo-badawczych, WUG Katowice i OUG Tychy oraz CSRG Bytom i OSRG Wodzisław Śl. Tematem posiedzenia Zespołu była ocena realizacji prac prowadzonych w ramach akcji otwierania pola pożarowego P-5, a także akceptacja działań zmierzających do jego likwidacji.
Wyniki przeprowadzonych analiz prób powietrza przez chromatograf oraz podobne analizy wykonywane przez GIG Katowice jak również kopalniane laboratorium gazowe, potwierdziły, że pożar został zlikwidowany. Natomiast w dalszym ciągu utrzymywało się zagrożenie temperaturowe w chodniku C-4, pochylni C-2 i chodniku C-2 do tamy T-4 w pokł. 361. Ze względu na brak w aktualnych warunkach technicznej możliwości doprowadzenia większej ilości powietrza do wyrobisk w rejonie ściany C-3 w pokł. 361 i tym samym szybkiego obniżenia w nich temperatury bez zlikwidowania tam pożarowych zaproponowano ich rozebranie. Następnie w dniu 18.02.2003r. o godzinie 11:30 KAR zakończył akcję otwarcia, przewietrzenia i penetracji pola pożarowego P-5, a dalsze prace zmierzające do poprawienia izolacji zrobów oraz obniżania temperatury powietrza w rejonie zlikwidowanego pola pożarowego nakazał prowadzić na zasadach prac profilaktycznych wg zatwierdzonego przez siebie planu.
